HR kennis
Home » HR kennis » 5. Beoordelingen » Dossiers » Beoordelingsfouten
Beoordelingsfouten

In beoordelingsprocessen treden vaak effecten op waar men zich niet van bewust is. Deze effecten staan een objectieve beoordeling en / of communicatie vaak in de weg. Door bewustwording van de mogelijke effecten (ook wel beoordelingsfouten genoemd) zijn d



Globaal kunnen we de volgende beoordelingsfouten onderscheiden:

Primacy-effect
Dit wordt ook wel het eerste-indrukeffect genoemd. De naam verklapt het al, hierbij wordt er te veel aandacht besteed aan de eerste indruk die men van een persoon heeft gekregen.
Recency-effect
Dit is ook bekend als de het laatste-indrukeffect (recentheidseffect) en staat dus voor het effect dat optreed wanneer iemand te veel aandacht besteed aan de laatste indruk die men van een persoon heeft gekregen.
Halo- effect
Een bepaalde positieve eigenschap krijgt een te grote nadruk. Op basis hiervan worden andere eigenschappen ook snel als positief ervaren. Deze andere eigenschappen waren zonder het halo-effect niet eens opgevallen of niet als belangrijk beschouwd. Bovendien is er soms sprake van een aanname, dus zonder concreet bewijs. Het halo-effect wordt ook wel het stralenkans-effect genoemd.
Horn-effect
Het tegenovergestelde van het halo-effect, alleen ligt hier de nadruk te veel op een negatieve eigenschap, waardoor andere eigenschappen ook als negatief worden ervaren. De algemene negatieve indruk ontstaat soms op basis van één ervaring of eigenschap.
Eerste score-effect
Hierbij wordt er (ten onrechte) vanuit gegaan dat de eerste score de trend zet voor de overige scores.
Laatste score-effect
Hierbij wordt er (ten onrechte) vanuit gegaan dat de laatste score een weergave is van de overige scores.
Stemmingseffect
Bij dit effect beïnvloedt de stemming van de beoordelaar de beoordeling, waardoor deze dus minder objectief zal zijn.
Effect van vooroordelen
Hierbij wordt er (te veel) aandacht gegeven aan vooroordelen of vroegere oordelen.
Stereotypering
De beoordelaar past hierbij de kenmerken op een persoon toe, waarvan men denkt dat ze bij een bepaalde groep horen.
Afgaan op wat anderen zeggen
Door af te gaan op wat anderen zeggen is men niet gemotiveerd zelf de waarheid te onderzoeken.
Leniency-effect
De neiging om personen positief te beoordelen en negatieve eigenschappen te relativeren.
Dit effect wordt ook wel het toegeeflijkheidseffect of soepelheidseffect genoemd.
Severity-effect
In tegenstelling tot bovenstaand effect, is dit de neiging om personen te negatief te beoordelen. Positieve eigenschappen worden hierbij afgezwakt of genegeerd. Dit wordt ook wel strengheidseffect genoemd.
Centrale tendentie-effect
Uit angst voor uitersten wordt vaak het veilige midden gekozen. Ook wel gemiddelde tendentie-effect genoemd.
Contrasteffect
Door het contrast met anderen, de vergelijking met anderen, worden verschillen groter gemaakt dan ze in werkelijkheid zijn.
Projectie-effect
Er wordt teveel nadruk gelegd op gemeenschappelijke eigenschappen of ervaringen. Ook wel simular-to-me-effect genoemd
Angst voor de eigen positie
Wanneer anderen als een bedreiging worden gezien worden zij (bijvoorbeeld uit angst voor de eigen positie) te laag beoordeeld.
Angst voor het verstoren van relaties
Net als bij het centrale tendentie-effect staat hierbij veiligheid centraal voor de beoordelaar.
Vatbaarheid voor impressie-management
De beoordelaar hecht waarde aan de moeite die personen doen om indruk te maken.
Generaliseren
Op basis van één eigenschap of ervaring wordt een uitspraak gedaan over iemands persoonlijkheid. Dit wordt ook wel psychologiseren genoemd.
Fundamentele attributie
De invloed van de persoon wordt overschat en de invloed van situaties onderschat.
Wegstreepeffect
Wanneer bepaalde oorzaken niet van toepassing zijn, wordt aangenomen dat er een andere oorzaak is, zonder dat hiervoor feitelijke informatie is.


Links

http://mens-en-samenleving.infonu.nl/sociaal/32274-waarneming-eerste-indrukken-soepelheids-en-halo-effect



Aan items binnen HRnetwerk.nl kunnen geen enkele rechten worden ontleend. Gebruik is op eigen risico, HRnetwerk.nl kan niet aansprakelijk worden gesteld voor het gebruik. Niet bestemd voor commercieel gebruik.


Stuur door       Afdrukken       Toevoegen       Wijzigen

« Terug
Sociale Media
    
    
    
HR kennis - Zoek opties




  • Plots willen heel veel mensen makelaar worden

    Nu de huizenmarkt weer op volle toeren draait, groeit ook het aantal makelaars ARTIKELNu de huizenmarkt in heel Nederland is opgeleefd, klimt ook het makelaarsvak omhoog in de lijst populaire beroepen. De laatste zeven jaar is het aantal zelfstandige makelaars met 10 procent toegenomen, van 8.200 bedrijven in 2010 naar ruim negenduizend nu. Dat maakte het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) maan...